Haber Tarihi: 01.04.2026
Avrupa Komisyonu’nun en güncel CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) gelişmelerini ve sektörel duyuruları derledik.
1. Avrupa Komisyonu CBAM Kesin Dönem uygulamalarını içeren çevrimiçi webinarın kaydını paylaşmıştır.
CBAM 1 Ocak 2026’da başlayan Kesin Dönem için, paydaşların yeni yükümlülüklerini anlamaları ve tam uygulamaya hazır olmaları amacıyla webinar düzenlenmiştir. Webinarın CBAM ithalatçıları/beyan edenleri, üçüncü ülkedeki üreticiler ve potansiyel doğrulayıcılar olmak üzere paydaşlar için temel yükümlülükler ve yaklaşan dönüm noktaları konusunda rehberlik etmesi amaçlanmıştır.
Webinarda CBAM başvuru son tarihleri, emisyonlarının hesaplanmasının ana adımları, doğrulama ve akreditasyon gereklilikleri konularında açıklamalar yapılmıştır
CBAM başvuru son tarihleri: Yaklaşan önemli tarihler olarak CBAM kapsamındaki malların ithalatçıları veya dolaylı gümrük temsilcilerinin en geç 31 Mart 2026 tarihine kadar CBAM Sistemi’ne yetkilendirme başvurularını yapması gerektiği vurgulanmıştır
Emisyonlarının hesaplanması: Gömülü emisyonlar, ücretsiz tahsisatın uyarlanması ve üçüncü ülkelerde ödenmiş karbon fiyatları konuları bulunmaktadır. CBAM ithalatçılarının gömülü emisyonları için varsayılan değerlere veya doğrulamaya tabi gerçek değerlere dayanan beyanların kullanımı kararı belirtilmiştir.
Doğrulama ve akreditasyon gereklilikleri: Gerçek değerlere dayalı emisyon raporları, akredite edilmiş üçüncü taraf bir doğrulayıcı tarafından doğrulanması gerektiğinin altı çizilmiştir. Doğrulayıcılar, toplam gömülü emisyonları doğrulamak için AB Ulusal Akreditasyon Kuruluşları tarafından akredite edilmelidir.
Webinar kaydına erişebilirsiniz: CBAM Webinarı
2. Elektrik sektörü için Sık Sorulan Sorular dokümanı yayımlanmıştır.
Elektrik için yetkili beyan sahibinin niteliğine dair açıklama yapılmıştır. Serbest dolaşıma (ithalat) bırakılmak üzere gümrük beyannamelerinde yer alan elektrik akışlarının aynısının CBAM beyannamelerinde bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Elektriğin transit halindeyken, AB’ye girip AB’de tüketilmeden çıkması durumunda, bu elektriğin gümrük transit prosedürüne tabi tutulduğu kabul edildiği ve CBAM beyanı gerekmediği bildirilmiştir. CBAM beyanında elektriğin üretildiği ülkenin, gümrük beyanlarında olduğu gibi, her zaman menşe ülkesiyle aynı olduğu belirtilmiştir.
Yayımlanan Sık Sorulan Sorular dokümanının açıklayıcı nitelikte olduğu ve yasal olarak bağlayıcı bir düzenleme olmadığı belirtilmiştir.
Sık Sorulan Sorular dokümanının tamamını inceleyebilirsiniz: Elektrik Sektörü Sık Sorulan Sorular
3. CBAM Üçüncü Ülkeler Operatörleri Portalı’nda Çalışanlara Erişim Haklarının Devredilmesi Prosedürü Kullanıcı Kılavuzu yayımlandı.
Yayınlan kılavuz ile AB üyesi olmayan şirketlerin CBAM Operatörleri (üretici işletmeler) portalına erişim elde etmek için izlemesi gereken erişim talebi adımları açıklanmıştır. Erişim hakkı talebi, değiştirme ve iptali süreci için yönergeler sunulmuştur. Çalışanlara Erişim Haklarının Devredilmesi ve kayıt başvurusu adımları ayrıntılandırılmıştır.
Kılavuz’un tamamını inceleyebilirsiniz: CBAM Operatörleri Portalı Çalışanlara Erişim Haklarının Devredilmesi Prosedürü Kullanıcı Kılavuzu
4. Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisi (EPRS), Avrupa Komisyonu tarafından önerilen ‘Geçici Dekarbonizasyon Fonu’na ilişkin güncel durumu ortaya koyan bir bilgilendirme dokümanı yayımladı.
AB’nin Emisyon Ticaret Sistemi’nde (ETS) CBAM kapsamındaki mallarda ücretsiz izinlerin 2034 yılına kadar kademeli kaldırılmasıyla, ihracat için mal üreten AB operatörleri, benzer karbon fiyatlandırması olmayan pazarlarda dezavantajlı duruma düşeceği ifade edilmiştir. Avrupa Komisyonu karbon kaçağı riski yüksek olarak belirlenen malların üreticilerinin karbonsuzlaştırma çabalarını desteklemek amacıyla Geçici Karbonsuzlaştırma Fonu’nu (TDF) önermektedir. Öneride, AB Emisyon Ticaret Sistemi (EU ETS) kapsamında emisyonlardaki azalmanın büyük ölçüde elektrik sektörü tarafından yönlendirildiği, enerji yoğun endüstrilerin ise emisyon azaltımı veya azaltım maliyeti konusunda aynı seçeneklere sahip olmadığı belirtilmektedir. Karbonsuzlaştırma önlemlerine yatırım yapmanın, Avrupa Birliği ETS kapsamında ödenmesi gereken karbon maliyetini ve dolayısıyla karbon kaçağı riskini azaltması öngörülmektedir.
Tasarı, fonu, belirli bir geçici yüksek karbon kaçağı riskine yönelik zaman sınırlı ve hedefli bir çözüm olarak sunmaktadır. Fon, AB ETS tesislerinin belirli operatörlerini destekleyecektir. Önerilen maddelere göre, fonun aşağıdaki temel özellikleri olacaktır:
Zaman sınırlaması: Fon için 2028 yılında başvuru çağrısı yapılacak ve 2026-2027 döneminde üretilen belirli karbon yoğun ürünler için 2029 yılında destek sağlanacaktır (Madde 1).
Finansman: TDF, Üye Devletler tarafından 2026 ve 2027 yılları için gömülü emisyonlar için CBAM sertifikalarının satışından Üye Devlet düzeyinde toplanan gelirlerin %25’i ile finanse edilecektir. Finansman hem Komisyonun idari maliyetlerini hem de yararlanıcılara yapılacak ödemeleri karşılayacaktır.
Hedeflenen uygunluk: ‘Tesisler’ ve ‘işletmeciler’ tanımları ve bunların özel ‘faaliyetleri’, AB ETS Direktifi’ndekileri takip edeceği belirtilmiştir. Önerilen Teklif’te “Uygunluk” maddesinde, teklife eşlik eden ekte listelenen malları üreten tesislerin işletmecilerine göre uygunluğu özetlenmiştir.
Kullanılmayan fonların katkılarıyla orantılı olarak Üye Devletlere iade edilme sağlanacaktır
Fon desteği, AB ETS kapsamında uygun operatörlerin ücretsiz izinlerinin kaybına dayanacak ve CBAM gelirlerinin %25’lik payından finanse edilecektir. TDF için CBAM gelirlerinden elde edilecek kaynakların yaklaşık 633 milyon Euro olacağı tahmin edilmektedir. 2026-2027 dönemi boyunca aşamalı olarak kaldırılan ücretsiz izinlerin toplam değeri 1,5 milyar Euro’nun biraz altında tahmin edilmektedir. Ekte listelenen mallar için Komisyon, iki yıllık dönemde CBAM faktörü nedeniyle yaklaşık 190 milyon Euro’luk bir ücretsiz izin kaybı tahmin etmektedir. Üye Devletlerin ek malların dahil edilmesini talep etme seçeneğinin, uygun mallara potansiyel olarak 75 milyon Euro ekleyeceği tahmin edilmektedir, ancak Komisyon bu rakamın muhtemelen düşük bir tahmin olduğunu düşünmektedir. Fon önerisi, geçici bir köprü çözümü olarak sunulurken, 2026 ortalarında yapılması beklenen AB ETS incelemesi daha kalıcı bir çözüm sunacağı belirtilmiştir.
Bilgilendirme Dokümanı’nın tamamını inceleyebilirsiniz: Geçici Karbonsuzlaştırma Fonu Bilgilendirme Dokümanı
5. CBAM Kayıt Sistemi Veri Gizliliği Bildirimi yayımlandı.
Yayınlanan gizlilik bildirimi, kişisel verilerin işlenmesinin nedenini, sağlanan tüm kişisel verilerin nasıl toplandığını, işlendiğini ve korunmasının nasıl sağlandığını, bu bilgilerin nasıl kullanıldığını ve kişisel verilerle ilgili olarak sahip olunan hakları açıklanmıştır. CBAM Kayıt Sistemi’ndeki kişisel verilerin işleme operasyonlarına ilişkin bilgiler sunulmuştur.
Veri Gizliliği Bildirimi’ni inceleyebilirsiniz: CBAM Kayıt Sistemi Veri Gizliliği Bildirimi
Kaynaklar
CBAM Webinarı
CBAM Elektrik Sektörü Sık Sorulan Sorular
Operatörleri Portalı Çalışanlara Erişim Haklarının Devredilmesi Prosedürü Kullanıcı Kılavuzu
Geçici Karbonsuzlaştırma Fonu Bilgilendirme Dokümanı
CBAM Kayıt Sistemi Veri Gizliliği Bildirimi