Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Yönetmeliği ile büyük ölçekli firmaların satılmamış tüketici ürünlerini imha etmesinin yasaklandığı ürünler arasında hazır giyim eşyası, deri aksesuarlar, örme ürünler, şapkalar ve tüm ayakkabı grupları yer almaktadır. Avrupa Birliği satılmayan tüketici ürünlerinin imhası yasağına ilişkin istisnaların belirlenmesine yönelik Komisyon Yetki Devrine Dayanan Tüzük yayımlamıştır.
AB pazarındaki tekstil ürünlerinin %4 ile %9’u hiç kullanılmadan imha edilmediği belirtilmiştir. Paydaşlarla yapılan geniş kapsamlı anket ve çalıştaylar, sektör temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve üye ülke uzmanlarının görüşlerine dayanarak çalışma tamamlanmıştır.
Satılmamış tüketici ürünlerinin imha edilebilmesi için aşağıdaki istisnalar belirlenmiştir:
🍃Tehlikeli ürün olması
🍃İmhanın yasal olarak zorunlu tutulması
🍃Ürünün fikri mülkiyet haklarını ihlal ettiğinin tespit edilmesi
🍃Satışının veya devrinin ihlal sayılacağı sürenin aşılması
🍃Yeniden kullanıma hazırlama veya yeniden üretim için uygun olmaması
🍃Üründeki fiziksel hasar, bozulma, kontaminasyon veya hijyen sorunları nedeniyle tüketici kullanımı için kabul edilemez bulunması ve onarım veya yenilemenin teknik olarak mümkün veya maliyet etkin olmaması
🍃Ürünün, teknik olarak onarımı mümkün olmayan tasarım veya üretim hataları nedeniyle kullanım amacına uygun olmaması;
🍃Belirlenmiş şartlarda bağış için sunulmuş olması ve bağışın kabul edilmemiş olması
🍃Ürünün Avrupa Birliği içindeki bir sosyal ekonomi kuruluşu tarafından bağış olarak alınması ancak ürün için hiçbir alıcı bulunamaması
🍃Ürünün bir atık işleme operatörü tarafından yeniden kullanıma hazırlandıktan sonra piyasaya sunulması ancak hiçbir alıcı bulunamaması
🍃İstisna kapsamında imha edilen satılmayan ürünler için, imha tarihinden itibaren beş yıl boyunca uyumluluk doğrulaması için belgelerini elektronik ortamda saklayacak ve talep edilirse 30 gün içinde sunacaktır. İstisnaya dahil olarak imha edilen ürünlerin bertarafında atık işleme operatörüne beyan sunulacaktır.
19 Temmuz 2026 tarihinde uygulamaya başlanacaktır.
Kaynak: İmha Yasağı İstisnaları Komisyon Yetki Devrine Dayanan Tüzük