İklim değişikliğinin hızlanmasıyla birlikte biyolojik çeşitlilik kaybı, ekosistem bozulması ve aşırı hava olaylarının olağanlaşması, dünyayı kritik bir eşiğe taşımıştır. Artan sıcaklıklar, yükselen deniz seviyeleri ve daha sık yaşanan yıkıcı afetler, yaşamı ayakta tutan sistemleri tehdit eden yeni bir gerçeklik yaratmaktadır. Bu çevresel baskılar, ekonomik ve jeopolitik istikrarsızlıklarla birleşerek küresel kırılganlığı derinleştirmekte; afetlerin etkisi fiziksel hasarın ötesine geçerek toplumsal, ekonomik ve yönetişim yapıları üzerinde kalıcı sonuçlar doğurmaktadır.
Birleşmiş Milletler Afet Risk Azaltma Ofisi (UNDRR) tarafından yayımlanan “Dayanıklılık Kazandırır: Geleceğimiz İçin Finansman ve Yatırım” başlıklı Küresel Değerlendirme Raporu (GAR) 2025, afetlerin küresel ölçekte yarattığı maliyetlerin dramatik biçimde arttığını ortaya koymakta; risk azaltımına yönelik akıllı yatırımların ve stratejik yaklaşımların uzun vadede sürdürülebilir kalkınmayı nasıl destekleyebileceğini açıkça göstermektedir.
Raporda yer alan analizlere göre, 2001–2020 döneminde afetlerin doğrudan maliyetleri yıllık ortalama 180–200 milyar dolara ulaşmıştır. Sağlık, eğitim, geçim kaynakları, ekosistemler ve tedarik zincirlerindeki kayıplar da dikkate alındığında, afetlerin küresel ekonomi üzerindeki toplam yıllık yükü yaklaşık 2,3 trilyon dolar ile son derece çarpıcı bir seviyeye ulaşmaktadır.
Afetlerin ekonomik etkilerinin ötesinde, UNDRR’nin internet sitesinde yer alan GAR 2025: Harita Keşifleri başlıklı interaktif bölümde; tüm ülkeler için küresel refah ve dayanıklılık, su kıtlığı ve çocuk beslenmesi, kuraklık, deprem kaynaklı kayıplar, çölleşme ile afetler nedeniyle yerinden edilmiş kişiler gibi başlıklarda kapsamlı veriler sunulmaktadır.
Bu tablo karşısında, afet risklerini azaltmaya yönelik uzun vadeli ve bütüncül yatırımlar, yalnızca kayıpların önlenmesi açısından değil; ekonomik istikrarın güçlendirilmesi ve toplumsal dayanıklılığın artırılması bakımından da kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.
Kaynak: https://www.undrr.org/gar/gar2025/map-exploration#gdpClimate