17 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren giren Ulusal Yetki Alanları Dışındaki Biyoçeşitliliğin Korunması Ve Sürdürülebilir Kullanımına İlişkin Anlaşma (Biodiversity Beyond Natıonal Jurisdiction-BBNJ) amacı; Sözleşme’nin ilgili hükümlerinin etkin biçimde uygulanmasını ve uluslararası iş birliği ile koordinasyonun güçlendirilmesini sağlayarak, ulusal yetki alanlarının ötesindeki alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin günümüzde ve uzun vadede korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını sağlamaktır.

Anlaşma açık denizlerde deniz koruma alanlarının kurulmasını, deniz genetik kaynaklarının kullanımının düzenlenmesini, mevcut ve gelecekteki insan faaliyetlerinin çevresel etkilerinin değerlendirilmesini, kapasite geliştirme ve deniz teknolojisi transferi programları aracılığıyla gelişmekte olan ülkelerin desteklenmesini mümkün kılacaktır.

Anlaşma şu ana kadar 81 Taraf tarafından onaylanmış olup, Türkiye de bu Taraflar arasında yer almaktadır.

Anlaşmanın, ulusal sınırların ötesinde kalan ve okyanusların yaklaşık üçte ikisini oluşturan alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımına yönelik ilk hukuki çerçeveyi ortaya koyduğu ifade edilmiştir. İklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve kirlilik gibi küresel krizlerin giderek hız kazandığı bir dönemde, bu Anlaşmanın, herkes için dayanıklı ve üretken bir okyanusun korunmasına yönelik olarak deniz yönetişimindeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflediği belirtilmiştir.

Ulusal Yetki Alanları Dışındaki Biyoçeşitliliğin Korunması Ve Sürdürülebilir Kullanımına İlişkin Anlaşma’nın tamamını inceleyebilirsiniz: BBNJ

Kaynak: Oceans and Fisheries- Europa