Haber Tarihi: 21.09.2026
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı yayınlandı.
Akıllı şehir yaklaşımı dijitalleşme ve teknoloji odağıyla beraber; kaynak verimliliği, çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliğiyle mücadele ve şehirlerin dirençliliğinin artırılması çerçevesinde ele alınmaktadır.
Türkiye akıllı şehir uygulamaları bölgesel farklılıklar göstermekle birlikte ağırlıklı olarak bina, ulaşım ve enerji alanlarında yoğunlaşmaktadır.
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’nda 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı bulunmaktadır.
Şehre özgü yerel akıllı şehir stratejileri ve yol haritası hazırlanması ilk eylem olarak tanımlanmıştır. 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanması planlanmaktadır. 2027 yılında büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin sürece dahil edileceği ifade edilmiştir.
Öne çıkan eylemler arasında bulunan Eylem 22 ile su ve atık su yönetimi, atık yönetimi, hava kalitesi, arazi ve toprak yönetimi, biyolojik çeşitlilik ve korunan alanların dijital teknolojilerle desteklenmesi hedeflenmektedir. Sensörler, SCADA, akıllı su şebekeleri, akıllı konteynerler, veri analitiği ve CBS gibi teknolojilerle su kayıplarının azaltılması, atıkların geri kazanılması, hava kalitesinin izlenmesi ve doğal alanların korunması planlanmaktadır.
Eylem 23 kapsamında akıllı şehir çözümlerinin iklim değişikliğiyle mücadelede kullanılması öngörülmektedir. Yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, 81 ili kapsayan Ulusal Güneş Potansiyeli Haritasının oluşturulması, kamu binalarında emisyon azaltımının sağlanması ve su verimliliğinin artırılması planlanmaktadır. Ayrıca yağmur suyu, gri su ve kullanılmış su gibi alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi ve çevresel kazanımların açık veri platformları üzerinden paylaşılması hedeflenmektedir.
Eylem 30 ise yeşil teknolojilerin yaygınlaştırılmasına odaklanmaktadır. Yenilenebilir enerji, dikey tarım, otomatik atık ayrıştırma, ileri arıtma teknolojileri, elektrikli ulaşım ve enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesi planlanmaktadır. Bunun yanında yapay zekâ destekli enerji yönetimi, karbon yakalama, yeşil hidrojen, yağmur bahçeleri ve kendi kendine yetebilen binalar gibi yeşil teknoloji uygulamalarının Ar-Ge ve pilot çalışmalarla yaygınlaştırılması öngörülmektedir.
Yeşil binalar ve yerleşmelerin sürdürülebilir çevresel, sosyal ve ekonomik performansın değerlendirildiği Yeşil Sertifika’nın akıllı şehirler için önemi vurgulanmıştır. Enerji verimliliği, çevreye duyarlılık ve sürdürülebilir kaynak kullanımına yönlendirerek akıllı şehir hedeflerine ilerlemede katkı sağladığı belirtilmiştir.
Yerel akıllı şehir yönetişim mekanizmaları kurulması planı kapsamında 2028 yılı itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulamasının aktif olması hedeflenmektedir. 2030 yılında ise akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacağı belirtilmiştir. 500 girişimci şirket destekleneceğinin altı çizilmiştir. Hukuki altyapı oluşturacak olan Akıllı Şehir Kanunu’nun yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Yerel yönetimlere rehberlik etmek için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu yayına alınmıştır.
Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı, 2030’a kadar şehirlerin dijital dönüşümünü toplumsal fayda, kaynak verimliliği, ekonomik kalkınma ve sürdürülebilirlik eksenlerinde ilerletmeyi amaçlayan ulusal bir yol haritası niteliğindedir.
Eylem Planı’nın tamamını inceleyebilirsiniz: Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı
Kaynaklar