Uygulama dönemi için ücretsiz tahsisat uyarlamasına ilişkin taslak uygulama tüzüğü Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanmıştır. Tüzük resmi olarak daha sonra tekrar duyurulacaktır. Yayınlanan tüzüğe göre önem arz eden başlıklar incelenmiştir.
- Temel Prensip
CBAM’in temel amacı, AB içindeki üreticilere sağlanan “ücretsiz emisyon hakları” (EU ETS) ile ithal ürünler arasındaki haksız rekabeti önlemektir. Bu düzenleme, ithalatçının teslim edeceği sertifika sayısının, AB’deki yerli üreticinin aldığı ücretsiz tahsisat oranında düşürülmesini sağlar. Böylelikle ithal ürünlerin AB içindeki ürünlerden daha avantajlı hale gelmesi önlenmiş olur.
- Ücretsiz Tahsisat Hesaplama Yöntemleri
Hesaplamalar gerçek değerler ve varsayılan değerler ile gerçekleştirilebilir:
Gerçek Değerler (Actual Values): Eğer emisyonlar gerçek verilerle beyan ediliyorsa, ücretsiz tahsisat düzeltmesi de tesisin gerçek üretim sürecine, kullanılan öncül (prekürsör) maddelerin kaynağına ve ürün bileşimine göre hesaplanır.
Varsayılan Değerler (Default Values): Eğer emisyonlar varsayılan değerler üzerinden beyan ediliyorsa, uyarlamalar “Varsayılan CBAM Göstergeleri” üzerinden yapılır.
- Zaman Çizelgesi ve Geçiş Süreci
2026-2030 dönemi için kesinleşmiş EU ETS göstergeleri henüz mevcut olmadığından, 2026 yılındaki CBAM göstergeleri “tahmini” ETS değerlerine dayanacaktır.
Bu göstergeler, kesin EU ETS değerleri yayınlandıktan sonra en geç bir ay içinde gözden geçirilecek ve güncellenen değerler 1 Ocak 2027’den itibaren ithal edilen ürünlere uygulanacaktır.
- Sektör ve Ürün Bazında Önemli Ayrıntılar
Elektrik: Elektrik ithalatında (CN 2716 00 00) ücretsiz tahsisat uyarlaması sıfır olacaktır.
Çelik Sektörü ve DRI (Doğrudan İndirgenmiş Demir): Doğal gaz bazlı DRI için özel bir CBAM göstergesi oluşturulmuştur. Bu sayede DRI bazlı çelik ithalatının yükümlülüğünün, yüksek fırın çeliğinden düşük, ancak ikincil çelikten yüksek olması hedeflenmektedir.
Üretim Dönemi: İthal edilen ürünlerin (elektrik hariç), yetkilendirilmiş CBAM beyan sahipleri tarafından aksine kanıt sunulmadığı sürece, ithal edildikleri yıl üretildiği varsayılacaktır.
- Öncül Maddeler (Prekürsör)
Karmaşık ürünlerin üretiminde kullanılan öncül maddelerin, aksi kanıtlanmadıkça, ilgili ürünle aynı raporlama döneminde üretildiği varsayılır.
Farklı tesislerden öncül madde temin edilmesi halinde ise, bu öncül maddelere gömülü ücretsiz tahsisat miktarları ağırlıklı ortalama yöntemiyle hesaplanır.
Bu taslak metin üzerinde 28 Ağustos- 25 Eylül 2025 tarihleri arasında bir geri bildirim süreci yürütülmüştür ve düzenlemenin 2027 yılında tekrar revize edilmesi planlanmaktadır.
CBAM Ücretsiz Tahsisatların Uyarlanması
(Erişim tarihi: 09.01.2026)