Haber Tarihi: 17.11.2026
Avrupa Komisyonu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) kapsamında AB dışı ülkelerde fiilen ödenen karbon fiyatlarının mahsup edilmesine yönelik kuralları belirleyen Uygulama Tüzüğü’nü yayımladı. Üçüncü bir ülkede faaliyet gösteren işletmelerin mevcutta bir karbon fiyatı ödemiş olduğu durumlarda, Uygulama Tüzüğü’nde yer alan kurallara göre SKDM mali yükümlülüğünden düşürülecektir.
Uygulama Tüzüğü’nde; mahsupların talep yöntemi, gereken kanıt belgeler, kanıtların ulusal bir akreditasyon kuruluşu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız bir kişi tarafından onaylanma yöntemi, ödenen karbon fiyatının beyan edilen ürünlerin gömülü emisyonlarına nasıl atfedileceği ve teslim edilecek SKDM (CBAM) sertifikası sayısında indirime dönüştürülmesi açıklanmıştır.
Uygulama Tüzüğü’nde, SKDM (CBAM) Tüzüğü’nde yer alan tanımları karşılayan emisyon ticaret sistemlerinin ve karbon vergilerinin bağlayıcı olmayan bir listesine yer verilmiştir. Ancak bir mekanizmanın bu listede bulunmaması, SKDM (CBAM) kapsamında geçersiz sayılacağı anlamına gelmediği belirtilmiştir. Komisyon, yeni sistemler devreye alındıkça, üçüncü ülkelerden gelen bildirimler doğrultusunda da bu listeyi düzenli olarak güncelleyeceğini bildirmiştir.
Uluslararası karbon kredilerinin kullanıldığı durumlarda, yalnızca Paris Anlaşması’nın 6. Maddesi uyarınca yetkilendirilmiş ve ihraç edilmiş krediler için ödenen fiyatın dikkate alınacağının altı çizilmiştir. Uluslararası karbon kredilerinin kullanımı, karbon fiyatlandırma mekanizması kapsamında bildirilen emisyonların en fazla %10’u ile sınırlandırılmıştır.
Uygulamanın ilk iki yılında akredite SKDM (CBAM) doğrulayıcıları, herhangi bir AB ulusal akreditasyon kuruluşundan ilave bir akreditasyon almaksızın, AB dışındaki ülkelerde ödenen karbon fiyatına dair belgeleri onaylayabilecektir. Böylece beyan sahipleri, sistemin başlangıcından itibaren tek bir doğrulayıcı üzerinden hem gömülü emisyonlarını hem de ödedikleri karbon bedelini denetleterek mahsup talebinde bulunabilecek. 2028 yılından itibaren ise karbon fiyatı onay yetkisi, AB ulusal akreditasyon kuruluşlarınca verilecek özel bir akreditasyona bağlanacaktır. Mevcut doğrulayıcıların bu alanda faaliyet gösterebilmeleri için akreditasyon kapsamlarını genişletmeleri zorunlu olacaktır.
Sertifikalandırılmış kanıtlara alternatif olarak beyan sahipleri, ilgili varsayılan karbon fiyatlarına dayanarak mahsup talebinde bulunabilecektir. Avrupa Komisyonu, bu fiyatların hesaplama metodolojisini ve geçerli değerleri SKDM (CBAM) Kayıt Sistemi üzerinden yayımlayacaktır. Ulusal karbon fiyatlandırma mekanizmasına sahip tüm ülkeler için tanımlanacak bu veriler, 30 Eylül 2027 tarihine kadar verilecek ilk SKDM (CBAM) beyannamelerinde kullanılabilecektir.
Uygulama Tüzüğü’nün tamamını inceleyebilirsiniz: Üçüncü Ülkelerde Ödenen Karbon Fiyatlarının Tanınmasına İlişkin Kuralları İçeren CBAM Uygulama Tüzüğü
Kaynaklar