Haber Tarihi: 18.08.2026
Genelgede; teknolojik egemenlik, rekabet gücü, veri odaklı kalkınma, güvenilir yapay zeka ve sürdürülebilir dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda, daha önce uygulanan ‘Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi (2021-2025)’ sonrasında Türkiye’nin yapay zeka vizyonunu güncelleyecek yeni bir eylem planına ihtiyaç duyulduğu ve bu doğrultuda hazırlıkların tamamlandığı bildirilmiştir.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda hazırlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030) ile insan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda tüm paydaşların iş birliği içinde hareket etmesi hedeflenmektedir.
Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet olmak üzere dört temel eksen üzerinde oluşturularak, her eksen üzerinde dört eylem planını içeren toplam 16 öncelikli eylem açıklanmıştır.
Yapay zeka ekosisteminin temel bileşenleri Enerji, Hesaplama Donanımı, Altyapı, Modeller ve Veri, Uygulamalar katmanları ile; Yetenek, Finansman, Düzenleme ve Güven kesişen bileşenleri üzerinden ele alınmıştır. Enerji katmanı yapay zeka altyapısının gerektirdiği düşük karbonlu, ölçeklenebilir güç kaynağı olarak tanımlanmıştır.
İstifade Et ekseni üzerinde tanımlanan Eylem 5 ile, rekabetçi ve düşük karbonlu bir ulusal hesaplama omurgası kurulması planlanmaktadır. İlk 6 ayda yürürlüğe konulması hedeflenen Hesaplama Portföyü ile, 2030 yılına kadar en az 1 GW yapay zekâ/veri merkezi kurulu gücüne, yıllık en az 10 TWh düşük karbonlu elektrik satın alma anlaşması (PPA) hacmine erişilmesi planlanmaktadır. Sözleşmelerde en az %60 düşük karbonlu (yenilenebilir ve nükleer) elektrik şartı uzun vadeli elektrik alım anlaşmalarıyla güvence altına alınacağı belirtilmiştir. Bu hedefin izleme çerçevesinde Güç Kullanım Etkinliği (PUE)/ Su Kullanım Etkinliği (WUE) performansı ve düşük karbonlu elektrik tedarik oranı bulunmaktadır.
Üret ekseni üzerinde tanımlanan Eylem 9 ile, Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri ve Bölgesel Mükemmeliyet Merkezleri kurulması planlanmaktadır. Büyüme bölgelerinin içinde yer alacak olan Yapay Zekâ Fabrikaları ile, birden çok şirketin aynı anda yararlanabildiği; büyük ölçekli hesaplama kapasitesini veri alanları, model geliştirme araçları, test ortamları ve ürünleştirme hizmetleriyle birleştiren, düşük karbonlu elektrikle beslenen yapay zekâ üretim kampüslerinin hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır.
Yönet ekseni üzerinde tanımlanan Eylem 13 ile, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarında hukuk, öngörülebilirlik, rekabetçi teşvikler ve stratejik altyapı taahhütlerinin tek çatı altında sunulması hedeflenmektedir. Enerji bağlantısı ve düşük karbonlu elektrik alım anlaşmaları, fiber omurga erişimi, hızlandırılmış izin süreçleri, finansal teşvikleri ve yerel yetenek havuzuna erişim unsurlarını içeren özel yatırım paketlerinin tasarlanacağı bildirilmiştir. Uluslararası yatırımcılar için veri koruma, sınır ötesi veri aktarımı, siber güvenlik, teşvik koşulları, enerji alım anlaşmaları ve çevresel izin süreçlerine ilişkin standart yatırımcı rehberleri yayımlanacağı bildirilmiştir.
Üret ekseni üzerinde tanımlanan bir diğer eylem olan Eylem 11 ile; sektörel yapay zekâ modelleri geliştirilmesi ve güvenli ihracat hattıyla küresel pazara açılması hedeflenmektedir. Geliştirilen yapay zeka modellerinin küresel pazarda kabul görmesi amacıyla güvenlik testinden yasal uyuma, performans belgelerinden çevresel etki beyanına kadar tüm gereksinimleri tek bir dosyada toplayan standart bir “ihraca hazır paket” oluşturulacağı belirtilmiştir.
Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı’nın tamamını inceleyebilirsiniz: Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı
Kaynaklar